Site logo
searchclose
Artikelen
Vacatures
Bedrijven
search
add
Banner

Nieuwe Friese molen in oude staat gebouwd

Door Redactie Nationale Bouwgids
schedule 10 min
location_on [xx]km
(Podium) - In het Friese Burum herrees vorige week een tweehonderd jaar oude molen officieel uit de as. Toen liet de burgemeester van Kollumerland de wieken van de heropgebouwde molen De Windlust, die 2 jaar geleden totaal afbrandde, voor het eerst weer draaien. Bouwbedrijf Kolthof, een lidbedrijf van Bouwend Nederland, bouwde de koren- en pelmolen in oude staat weer op.

De brand op eerste Paasdag 2012 van de Windlust, een rijksmonument, schokte het Friese Burum. Maar direct na de brand besloot het bestuur van de plaatselijke stichting Erfgoed Kollumerland en Nieuwkruisland om de molen weer in authentieke staat te herstellen en waar dat nog mogelijk was zijn originele onderdelen te gebruiken. Maar in veel gevallen lukte dat niet en moesten er nieuwe materialen gebruikt worden.

Digitaal intekenen
Het bouwkundig bureau Van Reeuwijk Bouwmeester uit Arum kreeg de opdracht om een uitgebreid bouwbestek op te stellen. “Er was geen oude tekening”, zo blikt Jan Tiedema, molendeskundige bij het bureau terug. Samen met een collega heeft hij restanten van de stellingmolen ingemeten. “Ook bij het opruimen ben ik erbij geweest om weer delen in te meten”, zegt Tiedema. “Dat was wel een zeer vuil werkje.

“Ook aan de hand van foto’s, die veel molenaars beschikbaar stelden, konden we details van deze molen heel goed kopiëren.” Verder leverde bouwhistorisch onderzoek gegevens op. Die werden in een digitaal tekenprogramma verwerkt, waardoor de molen als het ware één-op-één uitgetekend werd en tot op het kleinste detail ingezoomd kon worden. Zo kon de Windlust in oude staat herbouwd worden, het uitgangspunt vanaf het eerste begin. “En op dat punt zijn geen concessies gedaan”, benadrukt Tiedema.

Authentieke methoden
De overgebleven onderdelen werden gesorteerd op mogelijk hergebruik. Het ijzerwerk, dat was verwrongen en verbogen, werd deels door een smid hersteld. De 16 meter hoge houten balken voor het achtkant werden gezaagd uit 20 meter hoge Douglas boomstammen. Die balken werden met ouderwetse pen-en-gat constructies en toognagels gemonteerd tot het achtkant.

Na de aanbesteding werd de herbouw gegund aan bouwbedrijf Kolthof uit Stiens, een lidbedrijf van Bouwend Nederland. Die Friese aannemer is actief in de woningbouw en utiliteitsbouw, maar heeft ook met windmolens veel ervaring. “We hebben al eerder molens herbouwd”, meldt Jetske Kolthof-Overal namens het bouwbedrijf en verwijst naar windmolens in Stiens en Hoonhorst. “Verder doen we al jaren onderhoud- en restauratiewerken aan molens in Noord-Nederland.” Bouwbedrijf Kolthof is sinds 2010 een erkend leerbedrijf voor restauratie- en molenwerk.

Stelling met kraan geplaatst
De Friese aannemer begon in juni 2013 met de herbouw, met Vaags Molenmakers uit Aalten als onderaannemer. Kolthof begon op de bouwplaats met de fundering. Vaags zette in zijn werkplaats de hoofdconstructie en het achtkant van de molen in elkaar. Op de achtkantige, gemetselde voet met de nieuwe funderingspalen werd het achtkant opgericht en de stelling met balustrade werden op spectaculaire wijze met een zware kraan over de romp geplaatst.

Daarna volgde het rietdekken. Intussen werd in de werkplaats de molenkap met bewegende delen gemaakt. Er zijn tweemaal twee koppels maalstenen nodig voor het malen van graan en het pellen van gerst. Eind maart 2014 werd de kap op de windmolen geplaatst met daarin de nieuwe zware gietijzeren bovenas en het grote houten bovenwiel. “Het meeste werk is gaan zitten in het casco en in de aftimmerwerkzaamheden”, zo blikt Jetske Kolthof terug. Een verrassing was dat niet. “Door jarenlange ervaring weet je dat van tevoren.”

Over de windmolen is de voorbije weken veel te doen geweest. Minister Jet Bussemaker van Cultuur wil de molen niet opnieuw op de rijksmonumentenlijst zetten. Zij herhaalde die weigering vorige week in de Tweede Kamer. Volgens haar zijn er teveel nieuwe materialen bij de heropbouw. In de Tweede Kamer vroegen VVD, PvdA en CDA de minister de molen weer wel tot een rijksmonument te maken. Maar Bussemaker stelde: “De ziel is eruit. Bij Rijksmonumenten gaat het om de authenticiteit. Dat is hier niet meer het geval.”

Voor de brand was de stellingmolen maalvaardig. Dat is hij opnieuw. Deze zomer is het eerste graan gemalen in de herbouwde molen. Er kan nu ook weer gepeld worden, van gerst gort maken.

07 mei '24 (11:33)

Zeker 1,5 miljard euro nodig voor verduurzamen alle kantoorgebouwen

Om alle kantoorgebouwen in Nederland tegen 2030 van het juiste energielabel te voorzien is er zeker 1,5 miljard euro nodig. Dat berekent vastgoedadviseur Envalue.

18 april '24 (12:19)

Bouwkraan in Leusden gestabiliseerd

De bouwkraan die woensdagochtend in Leusden verzakte en op woningen dreigde te vallen, is weer gestabiliseerd. Daarmee is het gevaar voor de woningen in de straat Waarden geweken, aldus een woordvoerder van de Veiligheidsregio Utrecht. Wel komt er nog water en gas uit leidingen die bij het verzakken zijn geraakt.

16 april '24 (12:05)

Renovatie Binnenhof gaat ruim twee keer zoveel kosten als geschat

De renovatie van het Binnenhof in Den Haag gaat circa 2 miljard euro kosten, meer dan twee keer zoveel als waar tot dusver van werd uitgegaan. De gebouwen van de Tweede en Eerste Kamer, het ministerie van Algemene Zaken en de Raad van State zijn er veel slechter aan toe dan verwacht, meldt demissionair minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer.

14 december '23 (13:01)

Bouw van datacenter Google in Winschoten formeel gestart

In het Groningse Winschoten is donderdag formeel de bouw gestart van een nieuw datacenter van Google. Het wordt een 'satelliet' van het grote complex in de Eemshaven in dezelfde provincie. Google steekt naar eigen zeggen 600 miljoen euro in het nieuwe gebouw. Het zou enkele tientallen banen opleveren.

01 november '23 ( 8:32)

Verduurzaming bedrijventerreinen komt nauwelijks van de grond

De verduurzaming van bedrijventerreinen in Nederland komt nauwelijks van de grond, zegt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een nieuw advies aan de regering. Bedrijventerreinen moeten volgens de adviesraad niet meer worden gezien als een stuk grond met bedrijfspanden, maar als een verzameling ondernemers die samen een geheel vormen. Voor veel verduurzamingsmaatregelen is samenwerken namelijk efficiënter, goedkoper of zelfs onmisbaar, schrijft de Rli.

24 oktober '23 ( 6:09)

Organisaties minder klimaatambitieus door hoge energieprijzen

Het aantal belangrijke innovaties bij Nederlandse bedrijven laat al drie jaar een dalende lijn zien. Bedrijven lijken zich nu vooral te richten op kleinschalige verbeteringen van bestaande producten en diensten. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam in een dinsdag verschenen rapport.

23 oktober '23 (21:09)

Externe adviseurs bekijken verduurzamingsplannen Tata Steel

Economieminister Micky Adriaansens laat twee externe adviseurs, Hans Wijers en Frans Blom, kijken naar de verduurzamingsplannen waarmee Tata Steel volgende week komt. Het is de bedoeling dat zij ook alternatieven gaan onderzoeken. De demissionaire bewindsvrouw wil zich er zo van verzekeren dat uiteindelijk de best mogelijke aanpak wordt gekozen.

13 oktober '23 ( 9:39)

Haags gebouw van Universiteit Leiden dicht om veiligheidsrisico

DEN HAAG (ANP) - Een gebouw van de Universiteit Leiden in de stad Den Haag blijft vrijdag de hele dag dicht vanwege "een verhoogd veiligheidsrisico". De universiteit meldt niet wat het risico is. Studenten en medewerkers krijgen de vraag om niet naar het gebouw aan de Wijnhaven in het centrum van Den Haag te komen.

12 oktober '23 (21:08)

Ondanks kritiek bouw nieuw vergadercomplex Surinaamse parlement gestart

Ondanks brede kritiek is donderdag de bouw begonnen van een nieuw vergadercomplex voor het Surinaamse parlement, de Nationale Assemblée. Een moderne vergaderzaal, kantoren, een publieke tribune en andere voorzieningen komen in het oude stadscentrum, pal achter de replica van het historische gebouw dat in 1996 is afgebrand.

14 augustus '23 (19:23)

Herstelwerkzaamheden door ontsporing Gotthardtunnel duren langer

De herstelwerkzaamheden in de Gotthardtunnel in Zwitserland gaan ook na woensdag door. Dat melden de Zwitserse spoorwegen (SBB) op hun website. In de tunnel ontspoorde vorige week een goederentrein, waardoor een zeer belangrijke transportroute voor goederenvervoer tussen het noorden en het zuiden van Europa geblokkeerd raakte.